Zamawiający może badać ceny jednostkowe, które mogą mieć również cechy samodzielnych cen za wykonanie poszczególnych świadczeń składających się na złożone zamówienie

Zamawiający może badać ceny jednostkowe, które mogą mieć również cechy samodzielnych cen za wykonanie poszczególnych świadczeń składających się na złożone zamówienie


Ponieważ celem art. 90 ust. 1 Pzp jest niedopuszczenie do wyboru oferty z rażąco niską ceną, za którą wykonawca nie wykona przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, może również badać ceny jednostkowe, które mogą mieć również cechy samodzielnych cen za wykonanie poszczególnych świadczeń składających się na złożone zamówienie i w takim przypadku ceny jednostkowe, jako ceny do zapłaty, mogą być rozpatrywane w kategorii rażąco niskiej ceny w odniesieniu do danego elementu zamówienia.

W wyroku z dnia 24 sierpnia 2012 r., KIO 1734/12, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że „(…) jak wynika ze wskazanych powyżej regulacji oraz treści formularza w pakiecie nr 18, podstawą płatności będzie de facto cena jednostkowa skalkulowana przez wykonawcę dla każdego elementu (filtra) dostawy ujętego w formularzu - tabeli dla pakietu nr 18, a to oznacza, że poszczególne dostawy w ramach pakietu nr 18 należy traktować samodzielnie, a cenę za wykonanie danej dostawy, jako cenę za odrębną część zamówienia - elementu w tym pakiecie. Izba zwraca uwagę, że zgodnie ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, w tym projektem umowy oraz ofertą wykonawcy, obowiązującą formą wynagrodzenia będzie wynagrodzenie obliczone na podstawie cen jednostkowych wyszczególnionych w formularzu cenowym oraz ilości rzeczywiście zamówionych i dostarczonych filtrów z danego pakietu. Z powyższego wynika, że w tym postępowaniu o zamówienie publiczne ceny jednostkowe w pakiecie nr 18 nie są wielkościami o wewnętrznym, technicznym znaczeniu, które miałyby, co najwyżej zobrazować sposób kalkulacji ceny za wykonanie zamówienia, albo służyć jedynie prezentacji elementów, jakie składają się na cenę za wykonanie zamówienia, ale są to ceny rzeczywiste - do zapłaty. Powyższe wskazuje, że ceną za wykonanie zamówienia nie będzie wyłącznie łączna cena podana w ofercie za wykonanie dostawy w pakiecie nr 18 w ilościach wymaganych i wskazanych w formularzu, ale cena za dostawę rzeczywiście wykonaną. W tych okolicznościach należy uznać, że ceny jednostkowe mają, zatem cechy samodzielnych cen za wykonanie poszczególnych dostaw składających się na złożone zamówienie. Wobec powyższego, ceny jednostkowe, jako ceny do zapłaty, mogą być rozpatrywane w kategorii rażąco niskiej ceny w odniesieniu do danego elementu dostawy. Izba stwierdza również, że kwestionowana w odwołaniu cena jednostkowa (0,03 zł) w ofercie S. pod poz. 3 w pakiecie nr 18 - zasadnie wywołała wątpliwości Odwołującego, albowiem z porównania cen stosowanych przez tego wykonawcę - na co wskazał Odwołujący - wynika, że oferta cenowa S. za produkt - filtr antybakteryjno-wirusowy, elektrostatyczny dla dorosłych - jest w niektórych przypadkach zaniżona aż o 120 razy. Tym samym wykonawca S. powinien zostać wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących elementu dostawy przedstawionego w ofercie w kwestionowanym zakresie na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy P.z.p., w celu ustalenia, czy cena za ten produkt nie ma charakteru rażąco niskiej.”. Stanowisko wyrażone w wyroku KIO 1734/12 zostało podtrzymane przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., V Ga 106/12.

W wyroku KIO 1844/14 Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, iż pojęcie rażąco niskiej ceny nie zostało w Pzp zdefiniowane i stanowi ono pojęcie subiektywne, które należy odnosić do danego przedmiotu zamówienia. Za rażąco niską cenę przyjmuje się ofertę, której cena jest nierealna, odbiega od rzeczywistej wartości zamówienia i wskazuje na fakt wykonania zamówienia poniżej jego kosztów. Co za tym idzie, badanie oferty pod kątem rażąco niskiej ceny powinno być zindywidualizowane, zależne od realiów danego postępowania. Krajowa Izba Odwoławcza nie zgodziła się ze stanowiskiem odwołującego, iż badaniu pod kątem rażąco niskiej ceny może podlegać wyłącznie cena za cały przedmiot zamówienia. Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że wprawdzie, w postępowaniu kryterium oceny ofert stanowi cena całkowita obliczona zgodnie z formularzem ofertowym, jednak kalkulacja ceny za całość zamówienia była dokonywana przez wykonawców jedynie na użytek porównania ofert. „Jak przyznał sam odwołujący, przedmiot zamówienia nie jest usługą, w ramach której ilości poszczególnych rodzajów prac określonych przez zamawiającego w kosztorysie będą stałe i nie będą ulegać zmianie. Z tego względu zamawiający przewidział, iż wynagrodzenie będzie wypłacane wykonawcy według określonych w ofercie cen jednostkowych (…). Zgodnie z postanowieniami specyfikacji, ceny jednostkowe powinny uwzględniać wszelkie koszty związane z realizacją zamówienia (…). Z uwagi na to, że to ceny jednostkowe będą stanowiły podstawę do obliczenia ostatecznego wynagrodzenia wykonawcy, każda z tych cen powinna była zostać obliczona w sposób realny, rynkowy.”. W tej sytuacji Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że analizowanie zaoferowanych w przedmiotowym postępowaniu cen jednostkowych pod kątem rażąco niskiej ceny jest w pełni uprawnione. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, zaoferowane przez odwołującego ceny jednostkowe mogły budzić uzasadnione wątpliwości zamawiającego i zasadnie stały się podstawą do wezwania odwołującego do wyjaśnień elementów oferty mających wpływ na cenę. Za prawidłowy Krajowa Izba Odwoławcza uznała również sposób, w jaki zamawiający dokonał wezwania. Zamawiający w wezwaniu w sposób nie budzący wątpliwości wskazał wykonawcy, w jakim zakresie oczekuje wyjaśnień i jakie elementy powinna zawierać przedstawiona kalkulacja. W wyjaśnieniach wykonawca (odwołujący) nie wykazał realności zaoferowanych cen jednostkowych kwestionowanych przez zamawiającego, a wskazane przez niego w wyjaśnieniach okoliczności nie uzasadniają określenia cen na poziomie 1,05 zł. Wyjaśnienia złożone przez odwołującego w żaden sposób nie uzasadniały wyceny wykonania 1 km pasa płużenia, 1 km pasa posypywania chlorkiem sodu w trakcie płużenia, 1 km pasa posypywania mieszanką chlorku sodu z chlorkiem wapnia w trakcie płużenia czy 1 km pasa posypywania kruszywem na jedynie 1,05 zł. Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że przyjęcie, że możliwe jest wykonanie tych usług za cenę określoną przez odwołującego byłoby sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Na nierealność oferowanych cen wskazuje wycena 1 km pasa posypywania chlorkiem sodu w trakcie płużenia na 1,05 zł, podczas gdy 1 km pasa posypywania chlorkiem sodu bez płużenia odwołujący wycenił na 949,49 zł. Analogicznie rysuje się sytuacja w przypadku wyceny 1 km pasa posypywania mieszanką chlorku sodu z chlorkiem wapnia (1,05 zł w trakcie płużenia i 3059,47 zł bez płużenia). W ocenie Izby, wyjaśnienia złożone przez odwołującego prowadzą do wniosku, iż odwołujący pozwolił sobie na zupełną dowolność w kształtowaniu cen jednostkowych przenosząc większość kosztów do pozycji 1 i 2 Załącznika nr 1a do formularza oferty, tj. do pozycji, które będą najczęściej realizowane, co z uwagi na sposób dokonywania płatności w przedmiotowym zamówieniu nie może się ostać.

Do możliwości badania cen jednostkowych w ramach badania rażąco niskiej ceny odniosła się Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku KIO 343/15, stwierdzając, że „w dopuszczono możliwość badania cen jednostkowych, jeżeli wartości te stanowić będą samodzielną postawę rozliczania wynagrodzenia oraz oceniane są w sposób odrębny. Taki zaś system rozliczania i oceny przyjęty został w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Automatyczne przyjmowanie, wyłącznie na podstawie kryterium arytmetycznego, że cena poniżej pewnego poziomu jest ceną rażąco niską, jest niedopuszczalne. Ocena, czy zaoferowana cena jest niewiarygodna, dokonywana jest w świetle złożonych przez wykonawcę wyjaśnień, gdy w okolicznościach sprawy zachodziły podstawy do wszczęcia takiej procedury wyjaśniającej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, jednoznacznie podkreślić należy, że w ocenie składu orzekającego Izby przedmiotowej sprawie, wystąpienie do wykonawcy w trybie art. 90 ust. 1 Pzp o wyjaśnienie elementów mających wpływ na wysokość ceny stanowi domniemanie, że zaproponowana w ofercie cena jednostkowa za pełnienie dyżuru nosi znamiona ceny rażąco niskiej.

(…).

W odrzuconej ofercie cena za godzinę wynosi 197 zł netto, natomiast zryczałtowana cena za godzinę dyżuru wynosi 25 zł netto. W ocenie Izby wykonawca w złożonych wyjaśnieniach nie przedstawił wiarygodnych okoliczności, które przemawiałyby za prawidłowością sporządzonej przez niego kalkulacji. Bez znaczenia w ocenie Izby pozostaje okoliczność, że czas pełnienia dyżurów stanowi jedynie 5,4% całego wymiaru usługi. Co prawda można zgodzić się z twierdzeniem, że tak niewielki procent zamówienia nie może zadecydować o rentowności dla całego kontraktu i co najmniej dziwnym byłoby wymaganie od wykonawców, aby tak skalkulowali poszczególne stawki, aby kwota ryczałtowa za dyżur pozwoliła im na osiągnięcie zysku z umowy. Tym niemniej, zwłaszcza w obliczu przyjętych w postępowaniu kryteriów oceny ofert, jeżeli w przyszłej umowie przyjęto sposób rozliczenia przy użyciu stawek godzinowych za doradztwo i pełnienie dyżuru, to każda z podanych stawek winna odrębnie uwzględniać realia rynkowe i odzwierciedlać koszty rzeczywiście przez wykonawcę ponoszone, za które może żądać od Zamawiającego zapłaty. Miarą bowiem kontraktu będzie cena za usługi rzeczywiście wykonywane, bez względu na to w jakiej proporcji w odniesieniu do poszczególnych elementów kontraktu (odrębnie doradztwo i dyżur) usługi te będą przez Zamawiającego zlecane do wykonania. Izba w złożonych wyjaśnieniach i prezentowanej przez Odwołującego na rozprawie argumentacji nie znalazła podstaw, aby uznać, że kwota 25 zł netto za godzinę dyżuru specjalisty pokrywa rzeczywiste koszty tego dyżuru. Co więcej, nie można zapominać, iż stawka za pełnienie dyżuru stanowiła jedno z kryterium oceny ofert, w ramach ogólnego kryterium ceny. Wysokość tej stawki, wbrew twierdzeniom Odwołującego, mogła mieć znaczący wpływ na uzyskaną punktację, a tym samym mogła przełożyć się na większe szanse wykonawcy na uzyskanie kontraktu.

(…).

Choć nie można zgodzić się z twierdzeniami Zamawiającego, iż Odwołujący przyznał, że część kontraktu przypadająca na świadczenie dyżurów nie jest dla niego rentowna, to już ze złożonych wyjaśnień jednoznacznie wynika, że jedyny uwzględniony przez wykonawcę koszt odnosi się do wynagrodzenia osoby pełniącej dyżur. Takie zaś skalkulowanie pozycji w ujęciu zapisów SIWZ, w ocenie składu orzekającego Izby, uznać należało za niewłaściwe. Wykonawca zobowiązany był do uwzględnienia wszystkich kosztów bezpośrednich i pośrednich odrębnie dla stawki godzinowej i stawki za dyżur. Ponoszone więc koszty należało stosownie do zakresu ich występowania uwzględnić odrębnie dla każdej z wymienionych stawek. Nie można się w takim przypadku zgodzić, iż jedynym kosztem w przypadku dyżurów będzie koszt wynagrodzenia dla osoby przewidzianej do pełnienia dyżuru. A nawet gdyby przyjąć, że założenie to było słuszne, to wątpliwym wydaje się, aby specjalista na poziomie kwalifikacji i doświadczenia opisanego w SIWZ pełnił dyżur, na którym udzielał będzie porad prawnych za 25 zł netto za godzinę. Nawet jeżeli pełnienie dyżurów polegać ma na bezpośrednim udzielaniu porad, uzgadnianiu i parafowaniu dokumentów, udzielaniu wyjaśnień i konsultacji, to praca merytoryczna eksperta podczas takiego dyżuru nie różni się aż tak diametralnie od pracy tego samego eksperta podczas innych form świadczenia usług doradztwa prawnego, adekwatnego do charakteru czynności, aby możliwa była jej wycena na poziomie prawie 10 krotnie niższym niż cena za stawkę godzinową usługi.

(…).

Ponadto, co słusznie zauważył Przystępujący, Odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tezy, że cena 25 zł netto jest ceną rynkową. Dopiero na rozprawie przed Izbą złożono informacje o wynikach postępowań, gdzie stawki za świadczenie pomocy prawnej wahały się na poziomie kilkudziesięciu złotych, ale w żadnym z tych postępowań cena nie osiągnęła tak niskiego poziomu. Jednocześnie dostrzeżenia wymaga, że Zamawiający podejmując decyzję o odrzuceniu oferty bazował na wyjaśnieniach i informacjach przedstawionych przez wykonawcę w toku postępowania przetargowego. Składanie materiału dowodowego dopiero w toku rozprawy uznać należy za spóźnione. Izba zobowiązana jest bowiem do oceny poprawności działania Zamawiającego, biorąc pod uwagę materiał, którym ten dysponował oceniając ofertę. Izba może ocenić i stwierdzić jedynie czy wyjaśnienia przedmiocie rażąco niskiej ceny były wystarczające, a ich ocena dokonana przez Zamawiającego prawidłowa. Instytucja wyjaśnień, o której mowa w art. 90 Pzp, została przewidziana właśnie po to, aby wykonawca przedstawił Zamawiającemu stosowne informacje na temat własnych kalkulacji, cech i uwarunkowań., dowodzące możliwości zaoferowania cen obniżonej w stosunku do wartości zamówienia, a Zamawiający mógł te informacje ocenić i na ich podstawie podjąć decyzję, co do przyjęcia bądź odrzucenia oferty. Wiadomości na temat indywidualnych, dostępnych wykonawcy okoliczności, które konkretną kalkulację umożliwiają, Zamawiający powinien uzyskać w stosownym czasie - co pozwoliłoby mu na dokonanie prawidłowej czynności przyjęcia bądź odrzucenia oferty - a nie dopiero na etapie postępowania odwoławczego.”.


Teksty i sygnatury orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej pochodzą z bazy orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej dostępnej na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych

Wydawca:  CONEXIS ZAMÓWIENIA PUBLICZNE  JÓZEF EDMUND NOWICKI,  ul. Nowowiejska 17,  71-219  Bezrzecze

©  2016 - 2018  conexis.pl / wPrzetargach.pl

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.  Rozumiem i akceptuję