Przejdź do treści

Zatrzymanie wadium w uchwale z dnia 22 czerwca 2017 r., III CZP 27/17

W uchwale z dnia 22 czerwca 2017 r., III CZP 27/17 Sąd Najwyższy wskazując na dwa przeciwstawne nurty orzecznicze, uznał, że czynność zatrzymania wadium zgodnie z brzmieniem art. 46 ust. 4a ustawy Pzp2004 (aktualnie art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy Pzp) została ściśle powiązana z treścią przepisu art. 26 ust. 3 ustawy Pzp2004 (aktualnie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp). 

Stanowisko Sądu:

Odrzucenie oferty niezgodnej z warunkami zamówienia

Aby zastosować podstawę odrzucenia oferty z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp musi być możliwe do uchwycenia na czym konkretnie polega niezgodność oferty, czyli co i w jaki sposób w ofercie nie jest zgodne z konkretnie wskazanymi, skwantyfikowanymi i ustalonymi jednoznacznie postanowieniami wynikającymi z określonych warunków zamówienia. Odrzuceniu podlega zatem wyłącznie oferta, której treść jest niezgodna z warunkami zamówienia.

Czy deklaracja wykonawcy dotycząca udziału podwykonawcy zamówienia jest wiążąca

Co do zasady deklaracje składane przez wykonawców odnośnie udziału podwykonawców w realizacji zamówienia nie są wiążące, jednak w sytuacji, gdy podwykonawstwo ma być realizowane przez podmiot trzeci, na którego zasoby wykonawca się powołuje, zakres przedmiotu zamówienia, jaki podmiot trzeci będzie wykonywał, powinien zostać określony, co wynika z dyspozycji art. 118 ust. 4 pkt 3 ustawy Pzp.

Czy rażąco zaniżona cena oferty to cena generalnie niewystępująca na rynku

Wobec celu, jakim jest rozstrzygnięcie czy dana oferta podlega odrzuceniu na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp (zgodnie z którym oferta podlega odrzuceniu jeśli wykonawca nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu) zamawiający każdorazowo w odniesieniu do konkretnego przypadku, w oparciu o posiadane materiały, w szczególności wyjaśnienia wykonawcy i załączone przez niego dowody, ocenia charakter ceny w kontekście przedmiotu zamówienia.

Wykluczenie z postępowania w sposób nieproporcjonalny

Co do przesłanki odszkodowania, to Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że kara umowna to inaczej odszkodowanie umowne, o które strony mogą się umówić i które zostało przewidziane w umowie. Niewątpliwie kara umowna została w tym sprawie naliczona i została przez odwołującego zapłacona - okoliczność nie była sporna. Odwołujący nie pozostawał też z Zamawiającym w sporze co do podstawy naliczenia kary, a więc z tytułu odstąpienia w całości lub części przez sprzedawcę lub kupującego z przyczyn występujących po stronie sprzedawcy.

Czy przedmiot oferty może podlegać zmianie

Podkreślić należy, że przedmiot oferty (tj. przedmiot świadczenia) nie może podlegać zmianie ponieważ stanowi merytoryczną treść oferty, tj. treść zobowiązania wykonawcy względem zamawiającego. Zobowiązanie to spełniać musi warunki zamówienia m.in. co do zakresu, ilości, jakości warunków realizacji i innych elementów istotnych dla wykonania zamówienia a wskazanych w dokumentach zamówienia.

Okoliczności nieprzewidywalne mogą być niewystarczające dla zmiany umowy

Na podstawie art. 455 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp dopuszczalna jest zmiana umowy bez przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia, jeżeli konieczność zmiany umowy, w tym w szczególności zmiany wysokości ceny, spowodowana jest okolicznościami, których zamawiający, działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć, o ile zmiana nie modyfikuje ogólnego charakteru umowy a wzrost ceny spowodowany każdą kolejną zmianą nie przekracza 50% wartości pierwotnej umowy.

Zmiana umowy wskutek zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych

Na podstawie art. 455 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp dopuszczalna jest zmiana umowy bez przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia, jeżeli konieczność zmiany umowy spowodowana jest okolicznościami, których zamawiający, działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć, o ile zmiana nie modyfikuje ogólnego charakteru umowy a wzrost ceny spowodowany każdą kolejną zmianą nie przekracza 50% wartości pierwotnej umowy.

Czy zawsze można zastosować tryb wolnej ręki po niezakończonym postępowaniu

Zamówienie zostało udzielone w trybie zamówienia z wolnej ręki, o którym mowa w art. 214 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp. Przepis ten przewiduje możliwość skorzystania z trybu niekonkurencyjnego wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia szeregu przesłanek, do których należą: wystąpienie wyjątkowej sytuacji, brak wpływu zamawiającego na jej zaistnienie, nieprzewidywalność tej sytuacji, konieczność natychmiastowego wykonania zamówienia, brak możliwości zachowania terminów wymaganych dla trybów konkurencyjnych.

Termin zawarcia umowy w sytuacji uchylania się od zawarcia umowy

Na podstawie art. 263 ustawy Pzp jeżeli wykonawca, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, uchyla się od zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego lub nie wnosi wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy, zamawiający może dokonać ponownego badania i oceny ofert spośród ofert pozostałych w postępowaniu wykonawców oraz wybrać najkorzystniejszą ofertę albo unieważnić postępowanie.